“ Ceza “ Kavramına Dair
Ceza, dilimize Arapçadan geçmiş bir kavramdır. Telaffuz
edildiğinde akla ‘bir şeyin karşılığında ödenen tazminat, bedel
‘ manasında olumsuz bir tanımlama gelir. Aslında sözcük Arap
terminolojisinde’ bir şeyin iyi ya da kötü karşılığı ‘ anlamına
gelmektedir ve dilimize geçerken ‘ iyi karşılık ‘ manasını
yitirmiş, olumsuz bir tanımlama olarak kalmıştır. Peki bu
bağlamda ceza kavramının hukuk dilindeki anlamı değişebilir
mi? Suçların karşılığı olarak faillerin icra etmesi gereken şey,
iyi bir şey /karşılık olabilir mi?
İlk etapta böyle şey mi olur, oldu bir de suç işledikleri için
ödüllendirelim tam olsun düşünceleri akla gelebilir ki bu
normaldir. Ama günümüz ceza hukuku sistematiğinde yer
alan, mahkumların okudukları kitap oranında cezalarında
indirime gidilmesi bir nevi bu duruma örnek değil midir? Hem
faydalı bir eylem olan kitap okuyorsunuz hem de cezanızı
tamamlamış oluyorsunuz. Ya da hükümlülere verilen, bir
mesleki beceri öğrenme cezaları?
Bireyselliğin ön planda olduğu ve özgürlük alanının
genişlediği, insan haklarının giderek önem kazandığı modern
toplumlarda bu pekala mümkün. Bugün ceza hukukunun ‘
ıslah edici ‘ fonksiyonunun bir uzantısı olan cezaların yıkıcı
/yıpratıcı değil yapıcı olması, suçluların sadece suçlarının
bedelini ödemekle kalmayıp tekrarlama potansiyeline karşı da
caydırıcı, eğitici nitelikte cezalarla karşılaşmaları bu
yüzdendir. Bu durum ilerleyen dönemlerde ceza kavramının
da asıl anlamı ile kullanılmasına katkı sağlayacaktır.
paylaş
twittle
paylaş
paylaş
